Metropolis M – stemwijzer
Wie snijdt er in de kunstsector en wie niet?

Issue no5
okt / nov 2017
REMIX

Het zou zomaar kunnen dat je als bezoeker van www.metropolism.com de kunstsubsidies hoog in het vaandel hebt staan. Hoe denken de grootste partijen in Nederland hierover? Hoe kan je kunst- en cultuurvriendelijk stemmen op 9 juni? Wie gaan er bezuinigen en wie niet? METROPOLIS M zet het op een rij.

Het draagvlak onder de bevolking van het overheidsbeleid voor kunst en cultuur stelt teleur. In april onderzocht het televisieprogramma NOVA dat zes op de tien Nederlanders wil bezuinigen op kunst en cultuur. De partijen lijken hierop in te spelen en bezuinigen er in hun partijprogramma’s vrolijk op los.

VVD: ‘We geven cultuur terug aan de burger.’
PVV: ‘Weg met de linkse hobby’s’

De VVD verpakt haar rigoureuze bezuinigingsplannen op de culturele sector op de meest demagogische wijze met de leus: ‘We geven cultuur terug aan de burger.’ Lees: minder subsidies, meer leningen en afschaffing van de Wet Werk en Inkomen Kunstenaars (WWIK). De PVV windt er wat minder doekjes om met het inmiddels bekende geluid: ‘Weg met de linkse hobby’s’, oftewel: alle kunstsubsidies worden afgeschaft. Trots op Nederland blijft niet achter: ‘Gebruik maken van diverse podia en kunstuitingen is een zaak van de burgers en niet van de overheid.’

Ook het CDA en de kleinere christelijke partijen bepleiten bezuinigingen op kunst en cultuur.

Er klinken ook positievere geluiden: de SP, GroenLinks en D66 pleiten alle drie voor een procentuele toename van uitgaven naar cultuur. Dit jaar was dat een half procent van de totale Rijksbegroting; het moet 1 procent worden. Bovendien trekken SP en GroenLinks beiden per saldo extra geld uit voor cultuur, respectievelijk €100 en €200 miljoen. Dit in schril contrast met de VVD, die juist €170 miljoen wil bezuinigen op de cultuurbegroting.

Standpunten en bezuinigingen op een rij:

(Bronnen: Kunsten ’92, CPB: Keuzes in Kaart 2011-2015, effecten van negen verkiezingsprogramma's op economie en milieu, en de verkiezingsprogramma’s van de onderstaande politieke partijen.)

CDA

  • Schrappen van de WWIK. Deze maatregel bespaart het CDA op het gebied van de bijstand samen met hogere boetes bij fraudebestrijding in totaal 0,1 mld €.
  • Het CDA bezuinigt op een groot aantal subsidies, onder meer op diverse cultuursubsidies.

ChristenUnie

  • De subsidies voor cultuur, publieke omroep en emancipatie worden verminderd (0,3 mld €).
  • De wwik wordt afgeschaft. In beginsel dient de kunstenaar zelf in staat te zijn zijn brood te verdienen met zijn werk. Overheidsondersteuning is daarom in beginsel alleen projectmatig van aard.
  • Het ondernemerschap van kunstenaars moet bevorderd worden. Het bedrijfsleven wordt gestimuleerd kunst en cultuur te ondersteunen. Giften van particulieren aan kunstenaars worden fiscaal aftrekbaar gesteld.
  • De overheid toetst alle vormen en regelingen voor indirecte subsidiëring van de kunst aan effectiviteit en doelmatigheid. Bij geconstateerde ondoelmatigheid wordt de regeling afgeschaft. Pornografisch of anderszins omstreden materiaal komt niet voor indirecte subsidiëring in aanmerking.

D66

  • Musea gratis voor jongeren, één procent rijksbegroting naar cultuur, kunstenaars in de klas.

GroenLinks

  • GroenLinks verhoogt de uitgaven voor kunst en cultuurbeleid en de publieke omroep met 0,1 mld €.
  • Meer mensen moeten de kans krijgen om van kunst te leren genieten. Helaas staat de legitimiteit van het cultuurbeleid en subsidiëring veel meer ter discussie dan bij andere beleidsterreinen. Kunstenaars werken vaak voor (minder dan) een minimumloon. Kleine bezuinigingen kunnen een levensgroot effect hebben.
  • De politiek moet terughoudend zijn in de bemoeienis met de inhoud van kunst. Kunstraden dienen onafhankelijk te zijn.
  • GroenLinks wil de ontwikkeling van de creatieve industrie stimuleren door middel van garantstellingen bij investeringen.

PvdA

  • Subsidies met bedragen kleiner dan €100.000 worden gehalveerd (0,3 mld euro); dit betreft een breed scala aan subsidies op het terrein van onder meer welzijn, cultuur, zorg, sport en onderwijs. Subsidies met een totaalbudget kleiner dan vijf miljoen euro worden ook gehalveerd (0,2 mld euro).
  • Culturele instellingen die meer eigen inkomsten verwerven hebben recht op beloning. Doel: internationale excellentie en brede toegankelijkheid.

Partij voor de Dieren

  • Er wordt niet bezuinigd op kunst- en cultuur.

PVV

  • De PVV bezuinigt 0,4 mld € op cultuur; het betreft onder meer ombuigingen op cultuurfondsen en cultuursubsidies.
  • De PVV wil kunstenaars die bedreigd worden door de ‘islamisering’ beschermen.
  • De subsidies voor musea, bibliotheken en ons erfgoed in ere houden, maar
    kunstsubsidies afschaffen.

SGP

  • Subsidies voor cultuur worden met 0,2 mld € verminderd.
  • De rol van de overheid moet zeer terughoudend zijn met betrekking tot culturele activiteiten. Subsidie voor kunst dient dus beperkt te blijven.
  • Het nationale culturele erfgoed verdient goede bescherming.

SP

  • De SP verhoogt de uitgaven aan cultuur met 0,2 mld euro.
  • Gratis toegang musea. Musea moeten zich wel blijven inspannen om een nieuw publiek te bereiken.
  • De SP pleit voor een nationaal historisch museum.
  • De SP pleit voor een breed en toegankelijk cultuuraanbod. Minimaal 1 procent van de rijksuitgaven dient naar cultuur te gaan (nu is dat de helft). Marktwerking en sponsoring zullen nooit een waarborg zijn voor een kwalitatief en afwisselend aanbod aan cultuuruitingen.

Trots op Nederland (heeft verkiezingsprogramma niet door laten rekenen door CPB)

  • Gebruik maken van diverse podia en kunstuitingen is een zaak van de burgers en niet van de overheid. Cultuursubsidies worden dan ook afgeschaft. Musea, monumenten en archieven zijn ons nationale erfgoed en wordt door de overheid in stand gehouden, maar wel met particulier initiatief. Er worden slechts aanvullende subsidies gegeven. Als er geen particulier initiatief is voor instandhouding dan gaat de overheid dat ook niet doen.

VVD

  • Subsidies op het gebied van cultuur worden met 0,2 mld € verminderd.
  • ‘De VVD geeft cultuur terug aan de burger.’ De cultuursector is te afhankelijk geworden van overheidssubsidies. Dat kan door subsidies te verminderen én burgers tegelijkertijd mogelijkheden te bieden om meer te geven aan cultuur (stimulering van sponsoring, fondsen, mecenaat, particuliere bijdragen).
  • Middelen voor de cultuursector moeten minder in de vorm van subsidie worden verstrekt, en meer in de vorm van (laagrentende) leningen en belastingfaciliteiten.
  • De WWIK moet worden afgeschaft. Het zijn van kunstenaar is niet voldoende om via een apart stelsel van sociale zekerheid een uitkering te krijgen.
  • Cultuureducatie en behoud van cultureel erfgoed zijn nadrukkelijk wel overheidstaken.
Share this Article:
|Back to Top
Gerelateerd | Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
laatste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift over hedendaagse kunst Nr 5 — 2017