Metropolis M - stemwijzer 2012
Wie kiest voor cultuur?

Issue no5
okt-nov 2019
Catalogue Imaginé

Vanaf 1 januari wordt een kolossale bezuiniging van 200 miljoen euro op cultuur doorgevoerd uit de koker van de demissionaire staatssecretaris Halbe Zijlstra van de VVD. Toen de omvang van de bezuiniging bekend werd klonk er luid protest, ook van verschillende politieke partijen. 12 september gaan we naar de stembus voor een nieuwe regering. Wie neemt het nu nog op voor kunst en cultuur? Een overzicht van de cultuurstandpunten,- bezuinigingen en -investeringen van de grootste politieke partijen.

Uit de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s voor 2012-2017 door het CPB blijkt dat de SP het meeste geld beschikbaar stelt voor cultuur (0,3 mld). De SP wil als enige partij de door Zijlstra voorgestelde bezuinigingen in zijn geheel terugdraaien. Andere partijen die investeren in cultuur zijn GroenLinks (0,2 mld), PvdA (0,1 mld) en D66 (0,1 mld). De SGP is van plan het meest te bezuinigen op cultuur (0,2 mld).

Ook maakt de doorrekening van het CPB enkele opvallende aanvullende bezuinigingen op kunst zichtbaar die niet direct onder de kostenpost van kunst en cultuur vallen. PvdA, CDA, ChristenUnie, PVV en SGP willen allen 0,1 mld bezuinigen op kunstopleidingen. Een strengere voorselectie moet leiden tot minder studenten. Ook het even verhoogde, maar daarna door het Lente-akkoord snel ongedaan gemaakt lage btw tarief voor de kunsten moet volgens enkele partijen weer op de schop. ChristenUnie, SGP, PVV en DPK zijn voor afschaffing van het lage btw-tarief van 6% op podiumkunsten, kunstvoorwerpen en kunstenaars. 

Hieronder vind je een overzicht van de cultuurplannen van de partijen. Net als deze stemwijzer is er overigens een wildgroei aan alternatieve stemwijzers gaande. Een greep uit het aanbod: de Groene Kieswijzer, de Kinderstemwijzer, de klimaatvriendelijke stemwijzer, de GayVote, de cannabisstemwijzer, de Vredesstemwijzer, en de stemwijzer voor freelancers.  

Cultuurstandpunten, bezuinigingen en investeringen op een rij:

(Bronnen: Kunsten ’92 verkiezingsdossier, de verkiezingsprogramma’s van de onderstaande politieke partijen, en alle cijfers zijn afkomstig uit de doorrekening van het CPB: Keuzes in Kaart 2013-2017. Een analyse van tien verkiezingsprogramma’s)

CDA

  • Kunstopleidingen gaan selecteren aan de poort waardoor minder studenten deelnemen. Hiermee wordt 0,1 mld euro bespaard.
  • Uit het verkiezingsprogramma: ‘Wij staan voor een samenleving waarin mensen al op jonge leeftijd via educatie en participatie met cultuur in aanraking komen, waarin naast topkwaliteit erkenning is voor amateurkunst en volkscultuur en waar toptalent de ruimte krijgt.’

ChristenUnie

  • Uit het verkiezingsprogramma: ‘Het bevorderen van cultureel ondernemerschap is de mantra waarmee veel bezuinigingen op kunst en cultuur verdedigd zijn. Daarmee is vooral bedoeld dat de culturele sector minder afhankelijk wordt van overheidssubsidies en meer eigen inkomsten genereert. De ChristenUnie vindt de focus op cultureel ondernemerschap ook belangrijk, maar het is wel een eenzijdige benadering van de bezuinigingen die geen recht doet aan het culturele veld.’
  • Kunstopleidingen gaan selecteren aan de poort waardoor minder studenten deelnemen. Hiermee wordt 0,1 mld euro bespaard.
  • De ChristenUnie brengt podiumkunsten, kunstvoorwerpen, kunstenaars, kermissen, attractieparken, sportwedstrijden en - accommodatie, circussen,bioscopen, theaters, concerten en logiesverstrekking, van het lage naar het hoge btw- tarief. Dit leidt tot een lastenverzwaring van 0,7 mld euro.

D66 +0,1 mld euro

  • D66 verhoogt het cultuur budget met 0,1 mld.
  • Uit het verkiezingsprogramma: ‘De afgelopen jaren is hard bezuinigd op de culturele sector. D66 wil gericht de daarmee aangebrachte schade herstellen. Tegelijkertijd omarmen wij de energie die als reactie is vrijgekomen en stimuleren wij de culturele sector meer op eigen benen te staan.’
  • Lage BTW voor culturele sector
  • Meer privaat geld door fiscaal vriendelijk instrumentarium
  • Gericht schade herstellen die de recente bezuinigingen hebben aangericht in de kweekvijvers van de kunsten
  • Gericht internationaal cultuurbeleid
  • Bevorderen uitlenen collecties
  • Versterken van de kunstexport
  • Kunstarchieven toegankelijker, zoveel mogelijk digitaliseren en met elkaar verbinden
  • Kunstdiefstal bestrijden door landelijk (digitaal) register

Groenlinks +0,2 mld euro

  • GroenLinks investeert 0,2 mld euro extra in kunst en cultuur.
  • Standpunt: ‘GroenLinks wil niet dat er wordt bezuinigd op cultuur en vindt dat de overheid de creatieve industrie moet stimuleren. We bezuinigen niet op cultuur, maar investeren juist extra; in het innovatieve kunstaanbod, in talentontwikkeling en cultuuronderwijs, en in het behoud van het culturele erfgoed.’

PvdA +0,1 mld euro

  • De PvdA trekt 0,1 mld euro meer uit voor cultuur.
  • Verkiezingsprogramma PvdA: ‘De cultuursector voelt de gevolgen van een overheid die zich te snel terugtrekt omwille van bezuinigen keihard. Daar komt de BTW-verhoging nog eens bovenop. Hierdoor zullen minder mensen naar theater en naar festivals gaan en minder bedrijven zullen beeldende kunst aanschaffen of huren. Om de creatieve motor draaiende te houden is betrokkenheid en visie van de overheid nodig.’
  • Kunstopleidingen gaan strenger selecteren. Hiermee wordt 0,1 mld euro bespaard. Update 11/9: De PvdA corrigeert haar verkiezingsprogramma. De €100 mln ingreep en halvering van het kunstonderwijs slikt zij in.
  • De PvdA wil de BTW-verhoging voor podium- en beeldende kunsten definitief terugdraaien.
  • De PvdA wil de Cultuurkaart voor jongeren blijven ondersteunen.
  • De PvdA wil het Fonds voor de Podiumkunsten en cultuur- educatie extra ondersteunen.
  • Steeds meer kunstenaars voorzien met hun werk in hun eigen inkomen. Wanneer dat tijdelijk niet lukt, kan een beroep worden gedaan op het Bijstandsbesluit Zelfstandigen.
  • Cultureel ondernemerschap vraagt nieuwe vormen van vraaggestuurde financiering, bijvoorbeeld ‘crowdfunding’, geldinzameling via netwerken van burgers. Hiervoor komt een duidelijk juridisch en fiscaal kader.
  • Gesubsidieerde culturele instellingen gebruiken de code culturele diversiteit.

Partij voor de Dieren

  • Cultuur voor iedereen toegankelijk: kunst en cultuur vallen onder een laag btw-tarief van 6%, dus ook de podiumkunsten, en musea geven minstens één dag in de week gratis toegang.
  • Vrije en onafhankelijke kunst en media. Kunstraden opereren onafhankelijk van de politiek. De toekenning van subsidies wordt transparant.

PVV

  • De PVV verhoogt de btw op podiumkunsten, kunstvoorwerpen en kunstenaars van 6% naar 18%. Dit levert een lastenverzwaring van 0,1 mld euro op. Kunstopleidingen gaan selecteren aan de poort. Hiermee wordt 0,1 mld euro bespaard.
  • Uit het verkiezingsprogramma: ‘Kunstsubsidies, daar stoppen we mee.’

SGP -0,2 mld euro

  • Totaal taakstelling cultuursubsidies: 0,2 mld.
  • Standpunt SGP: ‘Kunst speelt een belangrijke rol in de samenleving. Desondanks is de zorg voor kunst en cultuur niet in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van de overheid. Kunst en cultuur moeten gedragen worden door de samenleving zelf. De SGP vindt daarom een kernpunt van het cultuurbeleid dat subsidies alleen verstrekt worden aan instellingen die in belangrijke mate ook eigen inkomsten genereren. Die ontwikkeling moet doorgezet worden.’
  • Kunstopleidingen gaan selecteren aan de poort waardoor minder studenten deelnemen. Hiermee wordt 0,1 mld euro bespaard.
  • De SGP schaft het verlaagd btw-tarief op kunst- en verzamelvoorwerpen, podiumkunsten, kunstenaars, theaterbezoek, kermissen, circussen en sportwedstrijden vanaf 2013 af. Dit verzwaart de lasten met 0,4 mld euro.
  • Kunstopleidingen moeten zich focussen op de grootste talenten door te selecteren aan de poort (0,1 mld euro).

SP +0,3 mld euro

  • De SP investeert 0,3 mld euro extra op het gebied van cultuur.
  • Standpunt SP: ‘De SP pleit voor een breed en toegankelijk cultuuraanbod. We stoppen met bezuinigen op cultuur. Marktwerking en sponsoring zijn nooit een waarborg voor een kwalitatief en afwisselend aanbod aan cultuuruitingen. Om vermarkting en verschraling tegen te gaan moet de overheid toezien op een breed aanbod.’

VVD -0,1 mld euro

  • 0,1 mld bezuinigen op cultuursubsidies.
  • Standpunt VVD: ‘Door ondernemerschap te stimuleren wordt de cultuursector minder afhankelijk van belastinggeld.
Comments
Posts 1 — 10 / 17
1 2 >
28 augustus 2012
Lennard Dost

mooi overzicht!

28 augustus 2012
DDdW

Mooi speurwerk van Metropolis M voor een luie kunstenaar zoals ik ;)

28 augustus 2012
Max Bruinsma

Waarde collega's,
Iets als "0,1 mld" lees ik als "een tiende miljard". Dat is 100 miljoen Euro. Hoezeer ik ook hoop dat politieke partijen geld in de kunsten willen steken, lijkt me dat de redactie van Metropolis M. hier tenminste een nul teveel droomt. Dat bijvoorbeeld strenger selecteren aan de poort bij kunstopleidingen honderd miljoen oplevert (zelfs als je over een volle regeerperiode van vier jaar rekent) lijkt me stug. Ik ben benieuwd hoe Metropolis M of de partijen aan dit soort bedragen komen.

28 augustus 2012

Beste Max, het zijn inderdaad gigantische bedragen. Ze komen, zoals vermeld in het artikel, uit de doorrekening van het CPB van de verkiezingsprogramma's. Ze gaan over de periode 2013-2017 en zijn <url "hier">http://www.cpb.nl/publicatie/keuzes-in-kaart-2013-2017">hier te vinden. Kanttekening: Het CPB presenteert alle cijfers in tienden van miljarden euro's. Als een bezuiniging als 0,1 mld gepresenteerd wordt in de CPB-analyse kan dit waarschijnlijk ieder bedrag dat tussen 50 miljoen en 149 miljoen ligt representeren.

29 augustus 2012
Rutger Emmelkamp

Heel fijn dit!

Als aanvulling op dit overzicht is het misschien interessant te vermelden dat er aanstaande donderdag van 20:00 tot 23:00 uur een gezamenlijke studieavond is waar de verschillende partijprogramma's zullen worden uitgeplozen.

U bent allen van harte welkom in De Slang op Spuistraat 199.

29 augustus 2012
Anneke Auer

Je moet de opsomming wel als wensen en plannen zien, want hoe dan ook, er gaat een coalitie komen waarin de zaken verwateren. Maar ook de ideeën per partij zijn vaag. Bijvoorbeeld het 'selecteren aan de poort'. Dat wordt al gedaan, en moet het nog strenger worden: hoe, hoeveel, wat zijn de criteria, etc.? Of neem bijvoorbeeld de SP, die pleit voor een "toegankelijk cultuuraanbod". Betekent dat dat er op 'niet-toegankelijke' kunst bezuinigd gaat worden?

Maar er zijn meer bezwaren. Bbijvoorbeeld kunst en cultuur zijn heel aparte zaken, maar die worden gemakshalve bij elkaar gegooid. Beeldende kunst, amateurkunst, educatie, kookcursussen in het wijkgebouw en zelfs sport worden allemaal op één hoop gegooid. En vraagt niemand zich af of zaken als 'crowdfunding' wel toereikend zijn, en of er sowieso wel een serieuze 'kunstmarkt' bestaat in Nederland.

29 augustus 2012
hans Bakker

UIteraard is dit een beknopt overzicht. iedereen moet kiezers winnen. Zou het de pvv etc ok nog lukken als cultuur breder wordt getrokken dan museumbezoek. Subsidie van voetbalclubs maar met 40% naar beneden, hoeveel zou dat nou schelen in de begroting? En het aantal stemmen op je partij.
Ik hoop nog eens een onderzoek in M te lezen waarin cultuur breder wordt getrokken, want een cultuur bestaat uit meer dan schilderijen en cabaret. benieuwd naar de gevolgen.

29 augustus 2012
Sander Boschma

Als aanvulling op de voornoemde programmapunten; op het D66 verkiezingscongres van 24 en 25 augustus zijn de amendementen van D66Cultuur overgenomen.
Daarmee is cultuur als vast onderdeel op school in het programma opgenomen en, niet geheel onbelangrijk, de versterking van marktpositie van makers wordt gestimuleerd, o.a. door goed opdrachtgeverschap, startend met de overheid en het ontwikkelen van een ZZP-startersregeling voor de gehele creatieve sector.

30 augustus 2012
Pat Houkes, beeldend kunstenaar

Welbedankt voor al deze informatie. Scheelt een heleboel gezoek en geeft mij weer meer tijd om mijn eigen werk te maken - met 6% BTW als het even kan!

30 augustus 2012
Walter van Nus

Beste Myrthe ,

Onderstaande mail zond ik je 16 juni jl. Tot op heden heb ik geen enkele reactie gehad , zelfs geen ontvangstbevestiging .
Nu lees ik in jullie verkiezingsprogramma met betrekking tot de árme beeldende kunstenaars :
Steeds meer kunstenaars voorzien met hun werk in hun eigen inkomen. Wanneer dat tijdelijk
niet lukt, kan een beroep worden gedaan op het Bijstandsbesluit Zelfstandigen

Geloof je het zelf ?
Als je gebruik wilt maken van die regeling , wat ik heb geprobeerd na mijn Wwik-periode , kom je er achter dat je dan minstens 20.000 Euro omzet moet hebben ; als ik dat had gehad had ik nooit van z'n leven aangeklopt bij de sociale dienst , want zo'n vorstelijke omzet halen de meeste beeldende kunstenaars niet .
Maak het mogelijk dat beeldende kunstenaars die onder bijstandsniveau zitten , gewoon een bijstandsuitkering kunnen krijgen met behoud van eigen verdienste tot aan een grens van bv. 120% van het minimum loon . En dat zonder een topzware geldverslindende organisatie als bij de Wwik . Toelatingseisen :
jaarrekening + belastingaangifte en certificaat van beeldende kunst - opleiding en in geval van autodidact : bewijsbaar 3 jaren inkomsten verworven met beeldende kunst ed.
Nu mag je in principe geen enkele winst behouden als je in de bijstand zit , wat tot gevolg heeft dat je geen enkele buffer kunt opbouwen voor het opvangen van eventualiteiten zoals het plotseling moeten vervangen van bv. een auto of pc of andere voor het verwerven van inkomsten en het uitoefenen van het beroep noodzakelijke apparatuur . In hoge mate frustrerend .
Verder : Alle kunstaankopen voor en door iedereen volledig aftrekbaar en BTW-vrij maken . Kunstaankoopregeling ( bank financiert kunst , koper betaalt aan bank af , kunstenaar krijgt meteen z'n geld ) niet alleen voor galerieën ( die het liefst niet te moeilijke , snel verkopende kunst voor boven de bank leveren ) maar ook voor zelfstandige beeldende kunstenaars .
Zelfstandigenaftrek ook bij geen winst en lage omzet .
Deze belastingmaatregelen kosten de overheid nauwelijks geld want bij of via die minimumlijders van kunstenaars valt toch niets te halen als ze niets verkopen , integendeel , dergelijke maatregelen gaan uiteindelijk geld opleveren ; uitkeringen zijn op langere termijn dan niet meer nodig .
Dat kunstenaars steeds meer met hun werk in eigen inkomsten kunnen voorzien is een pertinente onwaarheid , maar als je het maar vaak genoeg roept gelooft iedereen het, die verder niets van een kunstenaarspraktijk weet . En dat zijn niet de minsten ; om maar eens te beginnen bij minister van cultuur Til Gardeniers in het kabinet Van Agt - Wiegel , de eerste opvolger van het kabinet Den Uijl , die debiteerde :'de enige goede kunst is de kunst die goed verkoopt ' . Sindsdien is dat kennelijk in toenemende mate en tot op heden de lijn van niet alleen de opvolgende regeringen maar eigenlijk van alle politieke partijen , in die zin dat men er geen echt standpunt over heeft . Waarom ?
De electorale winst of schade die er mee te behalen is , is verwaarloosbaar . Een cynisch standpunt ? Laat maar eens zien dat ik althans wat dat laatste betreft ongelijk heb , door op zijn minst te reageren .
Kunstenaars kunnen vaak wel in hun eigen inkomsten voorzien ,maar niet of nauwelijks met hun eigen werk ; Doodzonde van die jonge mensen die vaak 6 tot 8 jaar ( academie + postdoc )bevlogen studeren en er vervolgens achter moeten komen dat niet kunst maar geld en de waan van de dag telt . Doodzonde van zoveel investering in tijd menselijke energie en geld , die toch de bedoeling had geïnspireerde kunst door begenadigde mensen op te leveren , opdat de mensen hun ziel eraan kunnen laven en geestelijk ontwikkelen , het leven mede zin te geven en de maatschappij te vernieuwen ? ' Never, where would we live for without it ? Right now we need it more than ever ' sprak Churchill , toen werd voorgesteld wegens de oorlogsinspanningen de kunst maar te schrappen .
Maar de huidige politiek ziet vooralsnog geen brood in beeldende kunst(enaars) .
Ik tart je om het tegendeel te bewijzen met concrete maatregelen .

met vriendelijke groet ,
Walter van Nus

www.permatremcanto.exto.nl

Share this Article:
|Back to Top
Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
laatste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift over hedendaagse kunst Nr 5 — 2019