Geordende chaos met netjes ingekaderde flamingo’s

Issue no5
okt / nov 2017
REMIX


De entreehal. Een fotoprint van een monument in Kosovo. Grijsgrauwe koppen als medaillons grijnzen je aan. In het midden van de grote afgerolde fotoprint bevindt zich een rode krans. Rechts staat een klein Herculesfiguurtje met zijn boog gericht naar de muur, links een typische Atelier de Cock bricolage. Ik wordt gelukkig uit mijn verwarde verdwazing over deze assemblage gered door de suppoost, die me even verduidelijkt dat men links de trappen op moet om het parcours van module XXXXXA tot module XXXXXZ juist uit te wandelen. Ik ga de monumentale trappen van BOZAR op.

Witgelakte zwevende vlakken op rails dragen de nog compacte kamers. Groen en rood vormen de twee ander hoofdtonen van het hout. Een enorme replica van de Hercules van Bourdelle troont in deze zaal. Aan de museummuur is opnieuw een fotoprint afgerold, waardoor de nog half overeind staande wand van een aan flarden gebombardeerd woonblok opgaat in de getimmerde ruimtes eromheen. Een eindeloze kolom triplex schiet richting plafond, een slordige gele verflijn volgt hem mee naar beneden. Boven deze geordende chaos hangen netjes ingekaderde roze flamingo’s. Wat is dit? Deze ontplofte Minimal netheid rond de immense Hercules, die met zijn boog de Stymphalische vogels aan het afmaken is, maakt me zelfs lichtjes woest. Ik ga er even bij zitten. Hebben reproducties dan een aura?


Opnieuw word ik uit mijn zoek-zijn-in-gedachten gered door de banaliteit. Twee Gentse dames zijn heftig in discussie met de zaalwacht. Hoe kunnen ze nu alles zien als ze niet op en in de sculpturen mogen wandelen. Ze hebben namelijk zelf op de televisie van Jan gehoord dat je uren onthaast vertoeven moet IN zijn sculpturen om ze te kunnen ervaren. De suppoost houdt voet bij stuk. Een oudere museumkracht springt hem bij. BOZAR heeft een streng museumbeleid, maar dit zijn de orders van Jan zelf! Met deze uitleg nemen de dames geen genoegen, één van hen zal Jan hier beslist over mailen.

Ik lach. Kunst uit triplexplaten die na de zomer weer uit elkaar geschroefd wordt. Dat was toch nog even anders toen Atelier de Cock niet zo groot was. Een tiental jaar geleden begon je in Gent bij Randschade Fig. 7, destijds te zien bij het Museum voor Schone Kunsten en S.M.A.K., aan een parcours van kleine triplex sculpturen. Een partituur aan evenwichtige vlakken wekte het verlangen om er daadwerkelijk doorheen te lopen. Uiteindelijk stapte je stoutmoedig door die eerste triplex box. Verrast door het verraad van je eigen schoengeluid op het hout beging je een vreugdesprong. Nu kan dit helaas niet meer, want het kapitaal en haar marktwaarde wint overal terrein. Grote delen van Re-promotion zijn namelijk al in handen van verzamelaars.

Zaal twee barst uit zijn voegen. Enkele eindeloze kolossen doorscheuren de vlakken in verticaliteit richting plafond. En er wordt nu ook gespeeld met diagonalen. Opnieuw een afdruk van een oorlogsruïne, ontrold. Sculpturen bouwen erop verder. Een glazen vlak parallel met het glazen plafond laat je weerspiegelend de pracht van de lichtinval van het museum ontdekken. Atelier de Cock heeft het stof van de ramen geboend. Daglicht dat sinds godvergeten jaren het museum niet meer gezien had. In welke eclectische compositie ben ik terecht gekomen? Hommage aan Donald Judd, Frank Lloyd Wright, Bourdelle, Marcel Broodthaers en Brancusi.

Jan de Cock, Temps Mort XI.Flamingo, 2009


De eindeloze kolossen herinneren me aan Brancusi. Brancusi’s woorden dat hij zijn leven lang het wezen van de vlucht, van het vliegen dus, heeft willen belichamen. Hij was geen ‘abstract’, integendeel, het echte was het niet-zichtbare, het wezen van de dingen wilde hij via zijn werk uiten. Eerder spiritueel symbolisch dan zuiver abstract. Is dit wat Jan ons ook duidelijk maken wil? In dat geval is de toeschouwer een soort archeoloog die op basis van de sporen betekenis schept in een verloren cultuur. Symbool van de ziel is de vogel. Geldt dit ook voor een roze flamingo, familie van de duif? Of zinspeelt deze flamingo op Broodthaers, die hier ooit met een kameel binnenkwam?

Ik loop verder. Loop haast verloren. De dappere Hercules redt me door me de richting naar de uitgang te wijzen met zijn boog.

Comments
Posts 1 — 3 / 3
1
31 juli 2009
A. van Kempen

Met veel plezier gelezen!

03 augustus 2009
N.Nuur

HIerbij een text over de werken van Jan de Cock die aardig aansluit op de text hierboven.
http://dewitteraaf.stylelabs.com/web/flash/showfile.asp?file=WR%20131%20Bart%20Verschaffel.htm

en hier een link waar je hem zelf hoort spreken,.
(iets naar beneden scrollen rechts voor de video.)
http://www.tvbrussel.be/themas/cultuur/cultuur

Let vooral op zijn stem, lichaamstaal en hoe hij uit zijn ogen kijk,.met zijn hele 'zijn' over zijn installatie verteld.Voor mij komt het niet over als iemand die over zijn werk verteld, maar dat hij door zijn aanwezigheid leven in het werk blaast,.
Naar mijn inzien ligt de overtuiging binnen zijn werk in samenhang met zijn eigen lichaam. 'Jan de Cock' en zijn sculpturen vormen een onscheidbaar duo. Of dit het werk goed doet,..weet ik niet.

10 augustus 2009
Chris Kelvin

Het is een boeiend fenomeen, Jan De Cock. Een heel charismatische jongen, heeft op extreem jonge leeftijd omvangrijke soloprojecten gedaan in de twee meest prestigieuze musea van de wereld (Tate Modern en MoMA), maar lijkt curieus genoeg totaal geen rol te spelen in het hedendaagse discours. Vooral onder toonaangevende curatoren en critici van zijn eigen generatie vindt deze kunstenaar met zijn werk weinig respons.

Ik denk dat de heer Nuur de zwakke plek in De Cocks praktijk blootlegt: het werk kan moeilijk zonder de persoon. Er blijft een beetje een lege wirwar aan kunsthistorische referenties over, gevangen in een opvallend (en op zichzelf interessant), zeer sterk op vakmanschap leundend sculpturaal vocabulaire. Door in een installatie geen onderscheid te maken tussen zijn eigen werk en dat van zijn grote voorbeelden uit de kunstgeschiedenis, ligt de verdenking van 'zelfcanonisering' voor de hand. Dat is niet zo'n ramp als het werk verder inhoudelijk boeit - of dat zo is mag de lezer dezes zelf beslissen.

Share this Article:
|Back to Top
Gerelateerd | Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
laatste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift over hedendaagse kunst Nr 5 — 2017