![](https://metropolism.com/wp-content/uploads/2022/10/5086.jpg)
Volg de witte lijn Esther Polak in Leeuwarden
![](https://metropolism.com/wp-content/uploads/2022/10/5082.jpg)
Op de vloer van een hogeschool in Leeuwarden liggen verschillende bruinwitte abstracte schilderingen op vellen papier. De vellen zijn met elkaar verbonden: ze tonen het verloop van een witte lijn.
Samen met twee geprojecteerde films behoren de schilderingen tot de installatie NomadicMilk. In NomadicMilk volgt Esther Polak door middel van GPS (Global Positioning System) herder Idiris en zijn familie en PEAK Milk – Milk at it’s Peak -, een van de bekendste merken van poeder- en gecondenseerde melk in Nigeria. Het wordt duidelijk dat de witte lijn een van de dagelijkse distributieroutes van melk in Nigeria verbeeldt. Van elke route wordt met zand een tekening op de grond gemaakt met behulp van een speciaal ontwikkelde tekeningrobot. De robot laat, al rijdende, een wit zandspoor achter dat onder andere de routes van herder Idiris, vrachtwagenchauffeur Audu Nagero en Felani-vrouw, Binta Aliyu, in kaart brengt. Aan de verschillende zandtekeningen is niet af te lezen welke route van wie is.
De zandtekeningen van Polak zijn zonder toelichting leeg van betekenis. Ze functioneren als index, een directe afdruk van iemands mobiliteit. Pas wanneer de routemaker over het traject vertelt, dus wanneer de afdruk verbonden wordt aan een referent, wordt er betekenis gegeven en wordt de zandtekening tastbaar.
![](https://metropolism.com/wp-content/uploads/2022/10/5086.jpg)
Aan de hand van de tekeningen gaat Esther Polak met verschillende mensen in gesprek over hun route. Ze wil weten waarom er gestopt wordt (te zien aan de hogere hoopjes zand), of van richting wordt veranderd, of waarom de route bepaalde bewegingen bevat (grazen van een kudde). Idiris is enthousiast wanneer hij zijn eigen route in de tekening van de robot herkent en begint uitgebreid te vertellen over zijn reis. Op dit moment komt het werk tot voltooiing. De abstracte tekening wordt een verhaal, een herinnering die herleeft.
Door de distributie van melk in Nigeria in kaart te brengen, vergroot NomadicMilk het bewustzijn over de relatie tussen economie en mobiliteit. Niet alleen de betrokkenen in Nigeria, ook ik word, als bezoeker van een installatie in Leeuwarden, bewuster van mijn eigen mobiliteit. Terug in de trein zie ik in gedachten de robot mijn route uitstippelen. Nu maar hopen op weinig zandhopen rond knooppunt Utrecht.
NomadicMilk is tot 25 Februari te bezichtigen op de eerste etage van Hogeschool Van Hall Larenstein in Leeuwarden.
Debbie Broekers
is kunstcriticus en kunsthistoricus