Waar is de politieke schilderkunst uit Nederland?

Issue no6
2017
Doorbraak + Aanwinsten 21 musea

Of ik nog kunstenaars in Nederland wist die zich bezig houden met politieke schilderkunst, vroeg Paco Barragàn me een paar maanden geleden. Ik had geen idee afgezien van geijkte kandidaten als Ronald Ophuis en Marc Bijl, die hij zelf ook wel kende. Marlene Dumas heeft haar politieke werk, Marc Mulders doet wel eens een uitstapje, maar verder? Het kostte me moeite jongere kunstenaars te bedenken die je politiek geëngageerd schilder kunt noemen.

Kennelijk wisten andere tipgevers van Barragàn ook niet veel namen te bedenken, want in zijn tentoonstelling The End of History and the Return of History Painting, kom ik alleen Ophuis tegen. De eeuwige Ophuis. Politiek geweten van schilderend Nederland.

Ronald Ophuis

Knap schilderij van Ophuis daar in Arnhem, daar niet van. Maar soms zou je over dit soort onderwerpen ook wel eens een andere Nederlandse schilder willen horen. Zouden schilders in Nederland geen kranten lezen? Zouden ze zich niet aangesproken voelen door conflicten in de wereld? Zouden ze vergeten zijn dat ook de politiek in Nederland onrustige tijden doormaakt en noopt tot stellingname?

In Arnhem komt de hele wereld langs, oorlogen en conflicten in allerlei landen, problemen waar de Nederlandse politiek zich uitgebreid mee bemoeid heeft. Maar de Nederlandse schilderkunst zwijgt. Twee politieke moorden hebben, zo doet Arnhem vermoeden, geen schilderij van belang opgeleverd.

Wat zou er voor Nederlandse schilders nog meer moeten gebeuren alvorens ze zich wagen aan een historiestuk over deze roerige tijd?

PS Toevallig publiceert Geen Stijl een politiek schilderij vandaag, foeilelijk weliswaar (met dank aan Trendbeheer voor de tip). Het is gemaakt door een Duitser: Kirsten Wilmink afkomstig van het Sandberg Instituut.

The End of History
Museum voor Moderne Kunst Arnhem
Nog tot en met 29 mei

Domeniek Ruyters
is hoofdredacteur van Metropolis M

Comments
Posts 1 — 10 / 11
1 2 >
04 april 2011
Mau

Grapje stukje. Maar ja, het is ook geschreven door iemand die zelf weigert stelling te nemen aangaande huidige politieke situatie wat betreft cultuurbeleid./ Daar is een kunsttijdschrift immers niet voor. Snap ik wel, want welk weldenkend mens wil er nu politiek bedrijven??

04 april 2011
frank

ik zag op de expo in arnhem vooral illustratieve kunst , en zeker geen politieke. Marlene Dumas verwoorde het mooi in een andere zaal "I paint second hand images from a firsthand experience" . Ik zag bij 'the end of history' voornamelijk secondhand images , mooi geschilderd dat wel.Volgens mij levert het naschilderen van politieke gebeurtenissen geen politieke kunst op.

05 april 2011
Caro Verbeek

In cartoons daarentegen worden vaak politiek en de kritiek erop verbeeld. Het is een genre dat serieus is te nemen en waarbij ook vaak sprake is van technische beheersing. Recent is de Cartoon Movement opgericht. Verder kun je bij politieke kunstenaars tegenwoordig ook olfactieve kunstenaars rekenen. Wat is sterker verbonden aan uitsluiting, taboes en identiteit dan een lichaamsgeur of een 'nationale' geur? Het is verbazingwekkend hoe groot deze tendens is.

05 april 2011
Kim van Norren

Ik nodig je graag uit op atelierbezoek, zie www.kimvannorren.nl
Mijn recente bijdrage;
Schilderij op koninklijke prijs 2010 'there is no decent place to stand in a massacre' is een commentaar op de positie van de dutchbatters ten tijde van srebrenica, stukje persoonlijke ervaring (vader was dutchbatter in die bewuste periode) en politiek engagement van mijn kant. (kanttekening, het blijven schilderijen)
Bewuste schilderij staat in de map 2009, samen met het andere schilderij dat ook op dat conflict slaat ; it's a cold and it's a broken hallelujah'.

Ook erg bezig met huidige politieke klimaat op landelijk en internationaal nivo, proberen om een beeldende verwerking te maken en die op de goede plek te krijgen zodat het een maatschappelijke functie kan bekleden.

Het is er wel, maar het is mss niet zichtbaar genoeg
Kim van Norren

05 april 2011
Roos

Marie Civikov is een hedendaags schilder, onlangs gezien in TENT Rotterdam, die zich vaak bezig houdt met politieke thema's van nu.

05 april 2011
Anne

Even die Kirsten Wilmink opgezocht...en wat bleek; ze was vorig jaar genomineerd voor een Photo Academy Award. Dus helaas; zelfs dit grandioze meesterwerk mogen we niet rekenen tot de politieke schilderkunst...:)

http://www.photoacademyaward.com/2010/kirsten-wilmink-2/

06 april 2011
Kim van Norren

@frank, het naschilderen van politieke scenes is idd geen politieke kunst, mee eens.
Misschien kan metropolis zich beter afvragen wat een schilderij politiek maakt, of eerder: wat maakt een schilderij geengageerd?
Maar is dit wel een interessante vraagstelling?

Als een schilder geengageerd is, en zich op welk nivo dan ook, verhoudt tot wat er om zich heen gebeurt, dan is een werk per definitie toch geengageerd en in enige mate 'politiek'.
Hoe langer ik erover nadenk, hoemeer ik het een schijnvraag vind die over de eigenlijke vraag heenligt die wellicht als volgt te formuleren valt: gebeurt er nog iets van (maatschappelijk) belang in de schilderkunst?

het antwoord luidt ja, maar er moet anders gekeken worden en zeker niet op thematische grondslag werk bij elkaar geschraapt worden.
Het zoeken naar 'politieke'. Schilderkunst, 'abstracte' schilderkunst etc..lijken me schijnbewegingen, de werkelijke vraag is naar de relevantie van schilderkunst, of relevantie van een dergelijke uiting, of relevantie van een beeld. Maar hoe langer ik probeer te bedenken wat voorbeelden van 'politieke' schilderkunst kunnen zijn....hoe stiller het wordt

06 april 2011
frank

@ Kim : mee eens
het is eigenlijk ook een heel slecht stuk dit , aanmatigend zelfs "zouden nederlandse schilders geen kranten lezen?" en vervolgens de plaatjes uitknippen en netjes binnen de lijntjes naschilderen? politiek zijn of activistisch zit m niet in de representatie maar in de vorm.

06 april 2011
Joris Lindhout

Welliswaar in Berlijn wonend, maar heeft wel op de HKU en de Ateliers gestudeerd, en is links- of rechtsom regelmatig in de Metropolis M genoemd: Sebastiaan Verhees.

06 april 2011
Kim van Norren

En of het lezen van een een krant en een schilderij maken op basis daarvan een politiek schilderij oplevert is maar helemaal de vraag.
Het is een vraag die niet vanuit het maken komt, niet vanuit de praktijk van het kunstenaarschap. Een beeld construeren en laten ontstaan is een gevoelige kwestie, en heeft niks met het al dan niet lezen van kranten te maken.
En ja, ik lees de krant, en ik volg het journaal, maar als mijn onderrpen daar vandaan moeten komen.....dan heb ik echt niks meer te zeggen.

Share this Article:
|Back to Top
Gerelateerd | Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
laatste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift over hedendaagse kunst Nr 6 — 2017