Schijnvertoning
'Who told you so?!' in Onomatopee

Issue no4
augustus/september 2016
Sharing
‘Het Liberaal Herbarium / Daan Samson en Halbe Zijlstra’ (2012)’ Foto: Jeronimus van Pelt

Met Halbe Zijlstra als eregast probeert Onomatopee ons sociaal gedrag te ontleden.

Matthijs Bosman

Ik probeer mij, een week na mijn bezoek aan Onomatopee te herinneren wat ik daar heb gezien. Het was een groepstentoonstelling, waar een generatieportret werd geschetst, gezien de in dat soort tentoonstellingen onvermijdelijke Exactitudes. Er was een rommelig parcours met links en rechts wat werk, veel fotografie, twee installaties, wat posters. Opvallend was dat veel werken op een passe-partout hingen, als een beeld op een beeld. Het werd mij niet geheel duidelijk waarom dat was, anders dan mogelijk om de enigszins uiteenvallende tentoonstelling een gevoel van coherentie te geven.

Grote blikvanger was een foto van Daan Samson, die samen met Halbe Zijlstra in een herbarium staat. Samson, een (voor de gelegenheid) zelfverklaarde sympathisant van neoliberaal rechts, bestudeert samen met de rechtlijnige beul van de kunst wat zeldzame planten uit de kruidentuin, zogenaamd omdat planten onverschrokken de strijd aangaan met nieuwe competitie in het veld. Het is een licht onpasselijk makend beeld, al weet ik niet of dat komt door de grijns van Zijlstra of de tronie van Daan Samson zelf.

Uit een moeizaam geformuleerde zaaltekst begrijp ik dat de tentoonstelling gaat over Waarheid vs Scène in een meerdelige reeks onder de titel Who Told You So?!. Getoond wordt het theater van de straat (of herbarium in geval van Zijlstra), dat met dank aan Facebook bezig is binnen te dringen tot diep in de slaapkamer. Het doen alsof is voor velen een tweede natuur geworden.

Het theater van de straat wordt door de makers van de tentoonstelling met de nodige scepsis gadegeslagen, zoals onder meer blijkt uit een grappig tollende Januskop in een animatie van Serge Onnen, die met de snelheid van het licht wisselende stemmingen produceert. Of uit de zelfverzonnen fictieve filmlevens van Matthijs Bosman, die te huur worden aangeboden in een dvd-rekje. Toch wordt de VS. tussen truth en scene niet heel erg uitgespeeld. De 'scene' wint met gemak van de 'truth'.

Onomatopee vraagt zich af wat er met de hier uitgestalde ‘beschaving’ in het intermenselijke verkeer gaat gebeuren, als de economische crisis straks nog iets verder verdiept. Gezien de prominente aanwezigheid van Zijlstra en de PVV-coalitie waar hij symbool voor staat is dat wel duidelijk: zij maakt plaats voor een toenemende meedogenloosheid.


Who Told You SO?!
Thuth vs. Scene
Onomatopee, Eindhoven
8 september - 28 oktober 2012

Met: Boudewijn Bollmann (NL), Daan Samson (NL), Exactitudes: Ari Versluis & Ellie Uyttenbroek (NL), Gillian Wearing (UK), Julián d´Angiolillo (ARG), Katrin Korfmann (NL), Ken Lum (CAN), Marjolijn Dijkman (NL), Matthijs Bosman (NL), Mireia c. Saladrigues (ES), Serge Onnen (NL) Šejla Kameri? (BA).

Comments
Posts 1 — 1 / 1
1
10 Oktober 2012
Freek Lomme

Beste Domeniek,

Goed te lezen dat de expositie in de som van haar facetten als een twijfelachtig veld is ervaren. Dat is namelijk de bedoeling. Het is geen informatieve expositie en wil geen harde kennis of posities overbrengen; wil niet fundamentalistisch zijn maar wel een fundamenteel veld activeren. Het is geen expositie voor mensen die kunst willen zien of in kunst willen duiken maar voor mensen die willen raken aan uitdrukkingen die hun eigen ervaring van relaties in context van de scène aftasten en als dieper sensitief verstand willen voeden: sociale ambivalentie en ambigue uitdrukkingen. Een spel in deze cultuur; een expositie van cultuur liever dan een expositie van kunst. Met ruimte voor individuele integriteit en met ruimte voor morele dwaling en uitwisseling.

Zoals je eerder schreef over Onomatopee: we zijn er nog steeds niet voor kunstenaars, worden niet gestuurd door kunstenaars, maar werken wel met hen. Ook werken we niet voor de kunstwereld al willen we wel proberen aspecten hieruit te scherpen en willen we vooral investeren in burgerschap door culturele uitdrukkingen, ontworpen perspectieven en uitvoeringen, die hier in kunnen bijdragen te presenteren. Deze expositie is voor een groter publiek bedoeld; het publiek wat we o.a. trekken tijdens de Dutch Design Week en een expositie die, juist door de inrichting en de flow tussen de verschillende moodboards van werken en inrichting draaglijker en prikkelender wordt; een sfeer en lichaam waarin publiek zich hopelijk vrijblijvend maar ook in diepte voelt uitgedaagd. Ik poef uit je stuk dat je het als zodanig ontvangen hebt; als dat juist is vind ik dat een goed teken want je zit natuurlijk helemaal in de kunst. De hoop dat mensen vervolgens inzoomen op specifieke werken lees ik ook terug evenals het feit dat je daarin, zoals ik beoog, in sterke mate aan jezelf bent overgeleverd. Ik heb dit zelf benoemd als een inzet op een moodboard in plaats van een informatiewolk en vermoed dat dit overeen komt met wat jij de schijnvertoning noemt; ik geloof dat hierin de poëzie, door de limiet van haar zelfbewustzijn en politiek vermogen, zowel een waarachtige afzender als ontvanger kan bedienen: kwetsbaar, open en stimulerend.

Of het intermenselijk verkeer meedogenloos wordt, moeten we afwachten. In ieder geval hoop ik dat te doen met Halbe's, Henk en Ingrid's maar ook met de Nederlandse Blauwhelmen die betrokken zijn in het werk van Kameric of de Luna society geest, van grootindustrieel plannen, die weerklinkt in het werk van Marjolijn Dijkman of de autonome kritische attitude van kunstenaars zoals weerklinkt in het werk van Onnen: diversiteit en dus verschil en dus vragen rondom de invulling van tolerantie en conflict. In het kader van scène: laat de kunstscène zich toe ruimer te denken dan haar eigen autonomie? Ik hoop het. Ik hoop vooral dat we daarin genereus kunnen zijn en kunnen uitreiken naar andere scènes, naar breder publiek. Dit is slechts een kleine roddel in de kunstscène:) En inderdaad: uiteindelijk zitten we allemaal in onze scène en is de waarheid veel te groot om te pakken (geen informatiewolk) maar kunnen we haar wel benaderen (moodboard).

We gaan verder met ons vuur; leuk dat je er was!

Hartelijke groet,
Freek Lome

Share this Article:
|Back to Top
Gerelateerd | Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
laatste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift for hedendaagse kunst Nr 4 — 2016