Overzicht Hotel Maria Kapel

Blue Material
Seán Hannan

Issue no3
juni / juli 2019
Brussel / Bruxelles

Afgelopen januari, na de aanslag in Parijs op het satirische blad Charlie Hebdo had iedereen er de mond vol van: vrijheid van meningsuiting. Opeens leek er sprake te zijn van een gemene deler, die er niet is.

Seán Hannan heeft gedurende zijn residentie bij Hotel Maria Kapel in Hoorn onderzocht voor wie, wanneer en hoe er vrijheid van meningsuiting is. Kan de holocaust ontkend worden? Als we de Franse overheid moeten geloven niet. De stand-up comedian DieuDonné M'bala M'bala is, ondanks zijn populariteit, in veel steden niet welkom en meermaals veroordeeld voor antisemitisme en het zaaien van haat. Aan de andere kant van de Atlantische oceaan worden afwijkende opinies eveneens met argusogen bekeken. De NSA houdt zich niet voor niets intensief bezig met het monitoren van burgers, iets wat we inmiddels dankzij Wikileaks en Edward Snowden weten.

Uppercasing

De tentoonstelling Blue Material van Hannan omvat een vijftal werken en zet de toon met een klein maar fijn vertrekpunt. Uppercasing is het eerste werk in wat een serie aan referentiële woordspeltitels blijkt te zijn. Op twee bamboestokken staat een aktetas, gevuld met (voormalig) geheime documenten. Om zijn onderzoek vorm te geven heeft Hannan voor een opmerkelijk narratief kader gekozen, wat heden en verleden zowel materieel als inhoudelijk verbindt: de geschiedenis van de stand alone comedy. Beter gezegd, de langdurige censuur binnen de Britse comedy traditie, ook wel bekend als 'the blue material'. Elke comedian was tot aan 1968 verplicht zijn script bij de Lord Chamberlain's Office in te dienen. Dit werd geretourneerd met forse blauwe halen door de passages gewijd aan onderwerpen waarover niet gegrapt mocht worden.

Beneden, in de bioscoopruimte van Hotel Maria Kapel is de film te zien waarin op basis van de onthulde Snowden documenten - grof gezegd de hedendaagse minder geestige versie van blue material - de Britse stand-up comedian Adam Fields een show heeft bedacht en gegeven aan een afwezig publiek. In de film valt pas op dat waar normaliter de lach de grap afmaakt, hier enkel een stilte en afwachtende blik van Fields te zien is. Fields doorbreekt de vierde wand niet, wat de bewustwording rondom al dan niet geslaagde grappen onaangenaam uitvergroot. De toeschouwer is als het ware getuige van de grap die niet grappig is, en van het inmiddels al lang niet meer geheime dat wél wordt verteld.

Terug in de kapel staat een ander werk met de rug naar de bezoeker toe. Op een blauw fluwelen gordijn zijn twee films door elkaar heen geprojecteerd. Het openen en sluiten van geprojecteerde gordijnen wordt gecombineerd met de expressieve gezichten van een gezien de oude opnames ongetwijfeld al lang overleden publiek. No-show biedt een wirwar aan referenties: het gordijn, waar Fields ook in de film voor staat; de kleur ervan, die je direct relateert aan de blauwe pennenstrekken door de gecensureerde delen van een script; de titel naar de comedian die er niet is en het publiek dat herhaaldelijk aan het zicht wordt onttrokken. De ingenieuze vermenging van digitale en analoge projectie geeft nog een extra laagje glans aan de geraffineerde presentatie.

No Show Projection

Dit fraaie werk spiegelt zich deels aan het tweeluik Old ideals, twee zwart wit tekeningen in de stijl die Hannan vaker hanteert. Als twee iconen aan weerszijden van het geblindeerde raam kijken de vaudeville comedians George Burns en Georgie Price over ons uit met een gedeelde spreuk tussen de twee witte hoeden: 'Well you can say what you want but it won't change my mind, i'll feel the same about you'. Een referentie aan de eind jaren tachtig band Texas, vertelt Hannan me.

Blue material weet de breedte van sterk uiteenlopende thema's gecoördineerd samen te brengen. De ruimtelijke precisie waarmee elk werk in de kapel is gepositioneerd doet het amalgaam van muzikaal jeugdsentiment, historische verwijzingen en politieke nervositeit goed. Maar niet alle werken slagen daarin. De twee laatste werken in de tentoonstellingen manifesteren zich als nakomelingen die Hannan, in een poging de harmonieuze proporties van de kapel te echoën, aan het einde van de kapel heeft geplaatst. Inhoudelijk kunnen zij niet tippen aan No-show of Uppercasing. Desondanks herleeft dankzij de geënsceneerde ode van Hannan de urgentie van een politiek bewustzijn en de kunst die ermee gepaard gaat.


Seán Hannan
Hotel Maria Kapel, Hoorn
24.10 t/m 21.11.2015

Alix de Massiac
is schrijver

Share this Article:
|Back to Top
Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
laatste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift over hedendaagse kunst Nr 3 — 2019