The Usefulness of Useless Research, foto Franzi Mueller Schmidt

‘Wat is echt belangrijk? Echte kwaliteit!’-  Moritz Küng over Gerrit en zijn jongere broertje Willem

Issue no5
okt - nov 2018
Entanglement

Driemaal feest op de Gerrit Rietveld Academie. De academie wordt zelf 50, de master Sandberg wordt 28 en samen genieten ze van de oplevering van een nieuw gebouw op het eigen complex. Moritz Küng stelde een grote tentoonstelling samen en licht het geheel toe.

Gerrit wordt 50, Willem maar 28, toont werken van de output van de afgelopen vijftig jaar Rietvelders en Sandbergers in het zojuist geopende gemeenschappelijke academiegebouw, ontworpen door studio FedLev om de bestaande gebouwen te verbinden. Oud-student en Zwitserse curator Moritz Küng kreeg de opdracht om van honderden verhalen en denkpatronen van ruim 10.000 mensen die op het Rietveld of Sandberg zaten een jubileumtentoonstelling te maken. Maar hoe maak je een tentoonstelling die de afgelopen vijftig jaar representeert?

Op non-hiërarchische, en soms bijna toevallige manier, ontleend aan Warhols Time Capsules (1974-1987) selecteerde Küng de werken van oud-studenten, die hij onderbracht in achttien verschillende ruimtes. De door Küng benoemde tijdcapsules, met titels van een werk die de capsule vertegenwoordigt, hebben thema’s als appropriatie, hybride, herhaling, portret, symmetrie en alter ego. De capsules zijn geconstrueerd uit oude schotten van de graduation shows. Op de achterkant hangen posters met kritiek op de kunstenaars van de docenten door de jaren heen, aan de voorkant zijn ze bekleed met een mat grijs tapijt om zo een meer autonome context te vormen. Het getoonde werk van de oud-studenten is vrijwel altijd gemaakt na hun academietijd. Küng: ‘de academie is een plek waar je met van alles geconfronteerd wordt en daarna zoek je zelf maar uit hoe je verder gaat. Daarom laat ik ook voorbeelden zien van mensen die na de academie iets anders zijn gaan doen.’

Küng: ‘de academie is een plek waar je met van alles geconfronteerd wordt en daarna zoek je zelf maar uit hoe je verder gaat'

The Usefulness of Useless Research, foto Franzi Mueller Schmidt

The symmetry of diplomacy, foto Franzi Mueller Schmidt

De eerste tijdcapsule, The Usefulness of Useless Research (Robbert Dijkgraafs lofzang op de wetenschap die voorin de capsule is neergelegd) is een woonkamer-achtige setting met het Mens-erger-je-niet tapijt van Rob Scholte dat op een half uitgerold tapijt van Diek Zweegman ligt. Ook te zien is het kubusvormige meubel van Jan des Bouvrie, die overigens buiten de begrenzing van vijftig jaar Rietveld valt, omdat hij op de Kunstnijverheidsschool zat nog voordat de Rietveld Rietveld heette, en de telefoon die hij voor KPN ontwierp in 2000. Het geluid dat uit een ge-3D-printe speaker van Jesse Howard komt, de stem van ex-student Marjon Keller voor een auto-reclamespotje, becommentarieert de tentoonstelling: 'Wat is echt belangrijk? Echte kwaliteit!.' Küng: ‘De eerste capsule is voor mij een synthese van de gehele tentoonstelling. Het is onmogelijk dat het überhaupt een representatief beeld kan oproepen van wat de academie doet.’

De vraag ‘is het een origineel of een kopie?’ wordt gesteld in de capsule Postisms met als thema appropriatie, door het boek van Kasper Andreasen dat op het peperdure zwart-witte bankje van Rietveld ligt, samen met Poetry Lock (2002) van Job Koelewijn, een tien meter lange rolmaat met een dichtregel van Samuel Beckett. Koelewijns afstudeerproject Cleaning the Rietveld Pavilion (1992) en Alina Lupu’s re-enactment The Re-cleaning of the Rietveld Pavilion (2018) zijn overigens ook de zoektocht waard (hint: het Rietveldgebouw). Steeds hoor je de herhaling van de voice-over van Hanna Lippards Postisms, die de term ‘postmodernisme’ poëtisch deconstrueert. ‘Het begrip meta interesseerde mij als leidraad’, zegt Küng, die Rineke Dijkstra’s A Retrospective, met op de kaft de iconische The Krazy House-portretfoto Amy (2008), ingelijst heeft.

Fantastic Man, foto Franzi Mueller Schmidt

The Gentlewoman, foto Franzi Mueller Schmidt

Het laten zien van het iconische is iets wat Küng wilde vermijden, en wat die ‘echte kwaliteit’ is mag je zelf uitzoeken, alle werken zijn genummerd in plaats van voorzien van naambordjes. Door de hoeveelheid aan werken wordt het soms een speurtocht om alle namen bij de nummers te vinden in de begeleidende publicatie, die de negentiende tijdcapsule vormt onder de titel Checklist.

De twee gespiegelde capsules, Fantastic Man en The Gentlewoman, representeren een commentaar op de tentoonstelling: is het mogelijk om een representatieve tentoonstelling te maken van de afgelopen vijftig jaar? Als je de tentoonstellingsruimte binnengaat kun je linksaf of rechtsaf, en kom je dus altijd bij één van deze twee capsules uit, waar objecten als een t-shirt, portretfoto, fluit, sculptuur en een karikatuur spiegelend getoond worden. Küng: ‘Het is een manier om te zeggen, het is maar wat het is: een subjectieve selectie, er is nog veel meer dat niet getoond wordt. Zie het als een stuk taart ter ere van het jubileum.’

Vergeet niet de kelder van het Rietveldgebouw, de niet-meer-zo-geheime bar van Theo van Doorn, waar een door curator José Vonk samengestelde compilatie van videowerken uit het Audio Visual Archive van de Gerrit Rietveld Academie te zien is, die gedigitaliseerd zijn door LIMA. Daar kun je proosten op het vijftigjarige bestaan van Rietveld en zijn jongere broertje Willem, terwijl je naar de computer graphics van Micha Klein kijkt.

Postisms, foto Franzi Mueller Schmidt-950790

Archipelago, foto Franzi Mueller Schmidt

Alle foto's courtesy Gerrit Rietveld Academie

Gerrit turns 50, Willem only 28, 3 t/m 25.11.2018 (wo-zo 1pm - 7pm). Meer info

Nadeche Remst
is stagiaire bij Metropolis M

Share this Article:
|Back to Top
Gerelateerd | Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
laatste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift over hedendaagse kunst Nr 5 — 2018