Slagerij Zijlstra

Issue no5
okt - nov 2018
Entanglement

Dat het allemaal minder werd was bekend, dat het zoveel minder wordt, is wel schrikken.

Het lezen van beleidsnota's van de staatssecretaris van cultuur is geen dagelijkse praktijk voor mij. Evenmin heb ik de zogeheten basisinfrastructuur van dit moment precies op het netvlies, en dus kost het wat moeite om nu precies te begrijpen wat de consequenties van de bezuinigingen op cultuur, meer speciaal de beeldende kunst, zullen zijn.

Globaal is het beeld duidelijk. Beeldende kunst gaat van 53,5 miljoen naar 31 miljoen. De grote instellingen worden gespaard en krijgen slechts geringe bezuinigingen te verwerken. De kleinere en ondersteunende instellingen zijn de pineut, net als individuele kunstenaars die ook 50% moeten inleveren (startstipendia en werkbeurzen). Evenals overigens de Fondsen. Het nieuwe Mondriaan Fonds heeft meer taken dan de twee oude fondsen bij elkaar, maar heeft de helft minder aan geld te besteden.

Aan het eind van de beeldende kunst-paragraaf in de nota van Zijlstra valt te lezen dat fondsen van het kabinet geen subsidie meer mogen verstrekken aan tijdschriften. 'Tijdschriften zijn een zaak van de markt', staat er. Ook Metropolis M is dus de pineut. Als die maatregel gehandhaafd blijft moeten we nog zien hoe we de tent draaiende houden. Dat zal niet makkelijk worden. Net zo min als voor Mr Motley, Volume en Items. Open gaat ten onder, samen met SKOR.

Er worden in de nota veel fusies aangekondigd, van fondsen, zoals de Mondriaan Stichting en Fonds BKVB, van NAI, Premsela en Virtueel Platform, van instellingen als het Rijksmuseum en het RKD, maar talrijker zijn de soms subtiele, vaker minder subtiele aankondigingen van beëindiging van de ondersteuning.

Zo stopt de ondersteuning voor postacademische instituten als de Rijksakademie, De Ateliers, de Jan Van Eyck Academie - ze dreigen allemaal opgeheven te worden. Net als NIMK en Europees Keramisch Werkcentrum, om wat ondersteunende instellingen te noemen die ook geconfronteerd worden met een mogelijke subsidiestop. De Manifesta krijgt ook geen geld meer.

Van de presentatie-instellingen blijven 4 grote en twee kleinere. Het laat zich raden wie de gelukkigen zijn. Ik gok Witte de With, de Appel, BAK, Marres, Noorderlicht, De Vleeshal. Dat zou exit betekenen voor oa De Paviljoens, Mama, MU, Diepenheim en W139. Maar wellicht dat de tombola voor de een of andere instelling net anders uitvalt.

Op gemeentelijk niveau gaan ook veel kleine kunstinstellingen verdwijnen, simpelweg omdat de Mondriaan Stichting daar geen geld meer voor heeft. Zij die weten te overleven mogen niet meer voor structurele ondersteuning aanvragen.

Het wordt een enorme kaalslag, dat is inmiddels wel duidelijk, vooral op het terrein van de jonge, experimentele kunst.

Domeniek Ruyters
is hoofdredacteur van Metropolis M

Comments
Posts 1 — 10 / 15
1 2 >
11 juni 2011
Macha Roesink

Als je de hele Nederlandse cultuurwereld en haar bijbehorende internationale netwerk vergelijkt met de multinational Philips dan is de boodschap van het huidige kabinet lees Raad van bestuur van Philips: sluit per direct de research & development afdeling en we richten ons vanaf nu uitsluitend op producten die zich in het verleden hebben bewezen als topproducten.

11 juni 2011
Camiel van Winkel

De proleten zijn aan de macht. Voorlopig geven ze die niet meer uit handen.
Het is bijna niet voor te stellen wat dit in de praktijk gaat betekenen. De tijd voor ludieke acties is nu wel voorbij.

11 juni 2011
Phillip van den Bossche

"What happens now that democracy and the free market have fused into a single predatory organism with a thin, constricted imagination that revolves almost entirely around the idea of maximizing profit?" (John Berger, Bento's sketchbook, 2011)

INTRIEST

11 juni 2011
Maaike Lauwaert De Zaak Nu

Gisteren schreven we naar Zijlstra en de pers: "De notitie die de Staatssecretaris vandaag heeft bekend gemaakt, betekent geen nieuw begin, zoals deze eerder heeft gesteld, maar simpelweg het einde van een internationaal gewaardeerd cultuurklimaat dat zijn weerga niet kent elders in de wereld." Sluit je aan bij onze toekomstige acties. We moeten als 1 veld van ons laten horen nu. Het verdwijnen van postacademische opleidingen, tijdschriften, presentatie-instellingen, werkbudgetten voor experimenteel en vernieuwend werk; de effecten van de combinatie van al die maatregelen is eenvoudigweg te groot. <url http://www.dezaaknu.nl/>De Zaak Nu.

11 juni 2011
Moosje Goosen

Geen overheidssteun meer voor De Rijksakademie van Beeldende Kunsten, De Ateliers en De Jan van Eyck Academie; geen overheidssteun meer voor Metropolis M. Als schrijver in Nederland zie ik de verdraaide logica, want als er geen aanwas is van nieuw internationaal kunsttalent in Nederland, waar valt er dan nog over te schrijven? Net zoals heel veel andere kunstenaars, kunstcritici en schrijvers, zal ik mijn werk straks alleen nog in het buitenland voort kunnen zetten. Gelukkig delen veel kunstenaars, kunstcritici en schrijvers al de 'hobby' om internationaal te opereren. Als deze kabinetsplannen daadwerkelijk worden doorgevoerd zal het erg stil worden in Nederland. Zo stil als de opgeruimde straten van een witte Vinex-wijk, ergens in de polder. Er zal vanzelfsprekend gevochten moeten worden voor het bestaansrecht van de kunst in Nederland, maar tegelijkertijd kan ik niet anders dan concluderen dat een land de kunst en cultuur - of het gebrek daaraan - krijgt die het verdient.

11 juni 2011
Ingrid Commandeur

Het is al vaak gezegd maar toch nog een keer: dit heeft niets meer te maken met de noodzaak van het doorvoeren van bezuinigingen, maar met een vergaande neoliberale, anti-intellectuele politieke agenda. Kunst wacht het lot alleen nog geconsumeerd te worden in de musea. Kunstkritiek, onderzoek, theorie, experiment; kortom kunst als de research & development, van de samenleving wordt gesaneerd. Ik heb genoeg gereisd om te weten wat dat voor gevolgen heeft, ga even in Japan kijken en je ziet de nachtmerrie bewaarheid. Een stuk of wat galeries met internationale topkunstenaars, een paar musea die blockbusters draaien en verder een kunstscene die op sterven na dood is. Zo ver is het hier nog niet maar we zijn met deze maatregelen aardig op weg.
Ik denk dat met name die inhoudelijke, alles doodslaande, marketing-achtige retoriek van een maatschappij die alleen maar op 'top' en 'prestatie' gericht is achter dit beleidsvoornemen, te vuur en te zwaard bestreden moet worden. Inderdaad de tijd voor ludieke acties is voorbij.
Ik mag graag Maaike's oproep ondersteunen. Ik word hier stil van.

11 juni 2011
Jack Segbars

Het is beangstigend te beseffen dat zulke fundamentele besluiten genomen kunnen worden met het kleinst mogelijke politieke mandaat. De ijver die steekt achter deze missie getuigt van een moedwillige wens tot een culturele her-ijking. De afrekening die gepresenteerd wordt dient volgens mij niet eens alleen de neo-liberale agenda die elke beweging geïnitieerd wil zien volgens de wetten van het markt-mechanistisch universum, maar volgt ook uit de psychologische wetten van de onverschilligheid en de rancune. Deze laatste motieven zijn het verraderlijkst en het moeilijkst te bestrijden.
Het is ook een afrekening met een culturele sector die de eigen agenda vrijwillig al decennialang heeft doordesemt met het 'nuts' idioom en zich nu overgeleverd ziet aan een constellatie die deze calculatie dan wel wil doorrekenen volgens de eigen methodiek. Verder bakkeleien met deze regering volgens deze argumentaties heeft dan ook weinig zin, het is veel te redelijk en volgt de redenatie van een nutsdenken die niet op politiek-economische gronden te winnen valt. Een algemener beschavingsideaal waarin cultuur een vanzelfsprekende actor is waarop teruggevallen zou kunnen worden, is in het Nederlandse nooit goed geaard of geformuleerd geweest.

De burger mag van een goed bestuur een afgewogen beleid verwachten waarvoor zoveel mogelijk draagkracht gevonden dient te worden (Rutte). Deze revolutie - want gezien de reikwijdte en permanentie is dit een revolutie ondanks de verwijten van visie-loosheid aan het adres van de staatssecretaris, - is wegens het ontbreken van een voldoende draagvlak ervoor, bestuurlijk gezien een gewaagd besluit. Deze culturele putsch verdient een harder weerwoord. Een dergelijk besluit tot een fundamenteel andere financiële en bestuurlijke relatie tussen overheid en het culturele veld kan niet zo maar genomen worden.

12 juni 2011
robbert roos

Zijlstra is een ouderwetse machtspotentaat.
Hij heeft 'gelijk', want hij heeft de macht.

Ondertussen strooit hij met gemeenplaatsen en clichébeelden om zijn grote afbraak van het cultuurstelsel te rechtvaardigen.

De 'grote verandering' die hij naar eigen zeggen wil forceren, komt echter niet uit zijn eigen koker, maar is al tien jaar aan de gang.

Zijlstra zet kunstinstellingen weg als partijen die aan het subsidie-infuus hangen. Tegelijkertijd blijkt uit voorbeelden die hij zelf notabene aanhaalt dat steeds meer culturele instellingen voor een steeds groter deel bij 'de markt' hun budget weghalen.

Als Zijlstra écht de cultuursector verder richting de 'markt' had willen bewegen, dan had hij veel meer maatregelen kunnen verzinnen die deze marktwerking stuimuleert en verder zou ontwikkelen.
Zo is er niet alleen een vragende partij (de kunstwereld), maar ook een gevende partij (de particulier, de markt). Er valt nog veel veldwerk te verrichten om die 'geefbereid' te krijgen. Zeker voor de omvang die Zijlstra voorstaat.

Zijlstra wilde echter geld halen (voor die magische '18 miljard', waarvan niemand volgens mij meer weet waaruit die is opgebouwd en hoe prangend die eigenlijk nog is binnen de dynamiek van de wereldeconomie).
Zijlstra doet dit over de rug van de culturele instellingen en met name over de rug van de kunst waar hij zelf totaal geen affiniteit mee heeft.

Het is al gezegd: het sardonische genoegen waarmee Zijlstra de bijl aan de wortel van het kunstklimaat zet, is wat uiteindelijk nog het meeste beangsitigd. De haat en de afrekening die er uit spreekt, baart enorme zorgen.

12 juni 2011
Moosje Goosen

In reactie op Jack Segbars zou ik daaraan toe willen voegen dat in het markt-mechanistisch universum dat de Verenigde Staten heet, in ieder geval is nagedacht over een economisch model dat private giften belastingtechnisch aantrekkelijk maakt - een mogelijkheid die in deze kabinetsplannen niet geboden wordt. Daaruit blijkt al dat dit neoliberale kabinet heel selectief is in het hanteren van haar kennis met betrekking tot de eigen ideologie van de vrijemarkteconomie, waarin het mecenaat volgens haar een aanzienlijke rol te vervullen heeft. Een neoliberaal begrijpt als geen ander dat de Vanderbilts, Rockefellers, etc. - wie dat in Nederland ook moge zijn - nou eenmaal niet volkomen belangeloos en zonder eigen voordeel hun schenkingen doen.

De afwezigheid van een onderbouwde visie met betrekking tot dit gedroomde mecenaat getuigt van een geveinsde naïviteit, en maakt spijtig genoeg inzichtelijk dat het verlies van 200 miljoen aan staatsgeld een vrijwel willekeurig gegeven is in de schade die het kabinet door een abrupte afbraak van een traditie - en inderdaad, de ontketening van een cultuuromslag zonder toekomstvisie - wenst te berokkenen.

12 juni 2011
Freek Lomme

(Cultureel) leven wordt eng(er).

Wie neemt mensen nog serieus als het leven in steeds mindere mate serieus kan worden ervaren door culturele productie die dat leven scherp trekt, die ons een spiegel voorhoud, ons verdiepte ervaringen aanreikt, die ons samen vragen laat stellen?

Moeten onze kinderen opgroeien met Spunge Bob en worden badmintonnende nudisten hen ontzegt, worden tieners verzadigd met het festival van de populaire beeldcultuur, worden tweeverdieners zuivere 9-5 productieapparaatjes, wordt de grijze massa in pre- en post- pensioen cultureel gesmoord met blockbusters?
Juist nu moeten we de verworvenheden van de moderniteit opnieuw postuleren binnen ons leven!

Dit beleid is geen beleid maar onbezonnenheid vanuit disrespect voor het menselijk leven en het menselijk samenleven.

Mens: durf te leven!

Dit is een appel naar de moraal van ieder individu: als wij de maatschappij zijn dan moeten we juist nu hard op de verantwoordelijkheid en schoonheid van het leven inzetten!

Loop niet weg voor het leven!

Share this Article:
|Back to Top
Gerelateerd | Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
laatste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift over hedendaagse kunst Nr 5 — 2018