Pierre Huyghe in het park Karlsaue

Kunst kan op dOCUMENTA (13) nog steeds kunst zijn

Issue no2
April - Mei 2019
Magisch Realisme

Waar Artur Zmijewski (tevens participant van de vorige editie van dOCUMENTA) in zijn Berlin Biennale pleit voor een actieve of zelfs activistische rol voor de kunstenaar die niet langer passief aan de zijlijn dient te staan, zet Carolyn Christov-Bakargiev met haar dOCUMENTA (13) de koers uit in vier* behoorlijk breed te interpreteren posities.

Zo groots als Carolyn Christov-Bakargiev met dit vlaggenschip haar thematiek uitzet, zoveel grootser is de hoeveelheid aan locaties. De meest verrassende locaties voor deze dertiende editie zijn de drie warenhuizen rond de Friedrichsplatz en het centraal station. In deze warenhuizen (C&A, Sinnleffers en Galeria Kaufhoff) tonen de werken zich binnen de typerende architectuur van de desbetreffende winkelketen van hun meest interveniërende en immateriële kant. Op het centraal station is onder andere een tour van Janet Cardiff & George Bures Miller te vinden en klinkt even verderop door de luidsprekers ‘Studie für Streichorchester’ van Susan Philipsz, een bewerking van de Tsjechische componist Pavel Haas. Dit geluidswerk refereert rechtstreeks naar de deportatietreinen die op deze plek vertrokken en bestemd waren voor de Kasselse Joden. Ook refereert dit werk naar de componist zelf, die omkwam in Auschwitz. Even indrukwekkend is de eenmalige confrontatie van de Guatemalteekse Aníbal López (later te zien als videoregistratie) die een huurmoordenaar uit zijn moederland heeft uitgenodigd om in het Ständehaus en plein public door de kunstenaar en de bezoeker te worden ondervraagd naar zijn gruwelijke daden.

Location Manifattura Tabacchi Rovereto, Italy
Tino Sehgal, This Variation, in een verduisterd Grand City Hotel Hessenland, Bode-Saal
Zeefdruk-workshop in de Immaculate Heart College (Corita is de vierde van links), onbekende fotograaf
Location Ex Alumix Bolzano/Bozen
Seth Price, Hauptbahnhof Kassel Süd-Flügel
Smoke Clears, Dust Settles performance Jeremiah Day, as part of Matter of Fact, Manifattura Tabacchi Rovereto, Italy
Smoke Clears, Dust Settles performance Jeremiah Day, as part of Matter of Fact, Manifattura Tabacchi Rovereto, Italy
Gabriel Lester, Kaufhaus Incidentals uitgevoerd door Ives Ensemble in het warenhuis Sinnleffers
Julio González, 1959 in het Fridericianum
Mona Vatamanu & Florin Tudor, 'Appointment with history', 2007-2009
rechts: Sohrab Bayat, midden: Theo Jansen
Overzicht van de hal. In de lucht: Zoro Feigl
Wouter Klein Velderman
Zicht op de buren, het NEMO
Hanna Darboven, 4 Jahreszeitem Film 1-6, 1968 // Ein Jahr: 1970, 2007

Iets meer optimisme was te vinden in de commune 12 Ballads for the Huguenot House van Theaster Gates die net als AND AND AND - een andere commune op dOCUMENTA (13) - zich manifesteert door middel van diverse publieke activiteiten binnen hun eigen opengestelde leefgemeenschap. Naast het Hugenottenhaus, in een verduisterd achterzaaltje van het Grand City Hotel Hessenland vindt This Variation van Tino Sehgal plaats. Dit intense werk ondervraagt de motivatie voor creatie van het individu en zweept tussen de korte monologen door het publiek op met polyfonische klanken die naadloos aansluiten op de teksten en melodieën die deels aan de popmuziek zijn ontleend. Minder naadloos zijn de diverse tuinhuisjes die kriskras over de Karlsaue (het park) zijn verspreid. Op een of andere manier lijkt het park hierdoor niet optimaal benut te worden en zijn de huisjes van binnen simpelweg te warm om video in te kijken. Ook mist hier de spontaniteit die wel in de rest van de nieuwe locaties terug te vinden is.

dOCUMENTA (13) lijkt naast het pleiten voor kunstenaar/participant om meer verantwoording af te leggen (zoals Zmijewski stelt), ook de reflecterende en registrerende rol op zich te nemen waarover het eigenlijk altijd al heeft beschikt. Hierdoor onderstreept Carolyn Christov-Bakargiev dat een actieve rol die de participant kan innemen - zoals daadwerkelijk in actie komen - niet belangrijker is dan een actieve rol van bezinning. Kortom: kunst kan op dOCUMENTA (13) nog steeds kunst zijn en kunst blijven in al zijn hoedanigheden en facetten. Hoe vrijblijvend soms ook.

dOCUMENTA (13)
9 juni - 16 september 2012
Verschillende locaties in Kassel
d13.documenta.de

*Carolyn Christov-Bakargiev’s uitgangspunten van dOCUMENTA (13):
— On stage. I am playing a role, I am a subject in the act of re-performing.
— Under siege. I am encircled by the other, besieged by others.
— In a state of hope, or optimism. I dream, I am the dreaming subject of anticipation.
— On retreat. I am withdrawn, I choose to leave the others, I sleep.

Remco Torenbosch
is kunstenaar

Comments
Posts 1 — 0 / 0
Share this Article:
|Back to Top
Gerelateerd | Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
laatste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift over hedendaagse kunst Nr 2 — 2019