Marijke de Roover, Do you believe in life after love? Foto's door Gert Jan van Rooij, Courtesy Upstream Gallery Amsterdam. 

Do you believe in life after love? (after love, after love) - Marijke de Roover in Upstream Gallery

Issue no3
juni -july 2022
Make Friends Not Art

In ironische en humoristische memes verbindt Marijke de Roover het persoonlijke met het herkenbare, camp met theorie, en het internet met de tastbare wereld om ons heen. Anouk van Amsterdam bezoekt haar tentoonstelling do you believe in life after love? en vraagt zich af wat een meme een meme maakt.

Do you believe in life after love? Je hoeft deze zin maar één keer te lezen en Cher, Queen of Camp en icoon voor de queercommunity, blijft de rest van de dag doorzingen in je hoofd. In dit catchy lied vol synthesizers bezingt ze het leven na een break-up, melancholisch én in volle glorie. Het is een rake titel voor het nieuwste videowerk en de gelijknamige tentoonstelling van Marijke de Roover (1990), nu te zien in Upstream Gallery in Amsterdam. De Roover verbindt haar persoonlijke ervaringen van het lesbische datingleven aan maatschappelijke thema’s en internetcultuur. Voortbouwend op de voor haar zo kenmerkende memes bouwt De Roover een gelaagde installatie, waarin camp en institutionele kritiek naadloos in elkaar overgaan.

Marijke de Roover, Do you believe in life after love? Foto's door Gert Jan van Rooij, Courtesy Upstream Gallery Amsterdam. 

Marijke de Roover, Do you believe in life after love? Foto's door Gert Jan van Rooij, Courtesy Upstream Gallery Amsterdam. 

Centraal in de grote zaal van Upstream hangen negen werken uit de serie Niche Content for Frustrated Queers 2.0 (relatability, reengineered) (2021). In deze doorlopende serie memes figureert de kunstenaar zelf, vaak vermomd met pruik of snor, in verschillende situaties begeleid door een korte tekst. De memes stippen op ironische en humoristische wijze thema’s aan die ook vaak het onderwerp vormen van populaire online memes, zoals online daten of mentale gezondheid. In eerdere memes uit de serie gebruikte De Roover bestaande afbeeldingen zoals kunstwerken of scènes uit films en series. Het hergebruiken en toe-eigenen van bestaande beelden past in de visuele traditie van internetmemes die voortkomt uit praktijken van appropriatie en hercreatie, waardoor memes altijd bestaan binnen een netwerk van media, beelden en ideeën. Hun vorm en betekenis zijn afhankelijk van het ondersteunende medium: een meme op TikTok is anders dan een meme op Reddit. In Upstream hangen de memes afgedrukt op aluminium platen van één bij één meter aan de muur. Tentoongesteld in een fysieke ruimte worden de complexe netwerken van hedendaagse visuele cultuur die schuilgaan achter de ogenschijnlijk simpele plaatjes blootgelegd.

Met haar eigen lichaam als inzet stuurt De Roover de meme in de richting van autonome multimediale kunst. Door haar memes aan de muur te presenteren, articuleert ze des te meer dat de toeschouwer hier kijkt naar digitale beelden die uit de circulatie van het internet zijn gehaald en worden verkocht als unieke objecten, als eindproduct van een langlopende keten informatie. Inhoudelijk verwijzen de memes naar digitale platforms zoals Tinder en de reële fysieke en emotionele ervaringen die het internet teweeg kan brengen in de ‘echte’ wereld. Maar ook als fysiek en gelimiteerd kunstwerk staan de memes van De Roover in een complexe relatie tot het internet en sociale media. De Roover wil hiermee grootse existentiële vragen opwerpen over het internettijdperk. Ik blijf achter met de vraag: kunnen we memes die aan de muur hangen nog wel memes noemen? En zo niet, wat zijn ze dan?

Marijke de Roover, Do you believe in life after love? Foto's door Gert Jan van Rooij, Courtesy Upstream Gallery Amsterdam. 

Marijke de Roover, Do you believe in life after love? Foto's door Gert Jan van Rooij, Courtesy Upstream Gallery Amsterdam. 

Het werk van De Roover past in een langere traditie van mediakunst die op kritische wijze het medium bevraagt. Dat geldt ook voor haar film do you believe in live after love? (2022), een ‘flopera’ die verhaalt over een kunstenaar in de voorbereiding en laatste dagen tot een performance in een groot kunstinstituut. Het is een slimme persiflage op de kunstwereld en bekritiseert de rol die performancekunst inneemt in instellingen als het Guggenheim. Allerlei personages, waaronder galeriehouder Gaylord Focker en Marijke Two, passeren de revue – allen vertolkt door De Roover zelf. Beelden van de personages worden afgewisseld met fragmenten van repetities, foto’s en vlogs. De video is gemonteerd op een snelheid die kenmerkend is voor sociale media als TikTok: schijnbaar zonder context springt de film van het ene naar het volgende fragment. De fragmenten lijken op het eerste oog niets met elkaar te maken te hebben, maar dragen bij nadere inspectie allemaal bij aan een groter verhaal, in dit geval het verhaal van de zwoegende kunstenaar in een hetero-patriarchale kunstwereld.

Marijke de Roover, Do you believe in life after love? Foto's door Gert Jan van Rooij, Courtesy Upstream Gallery Amsterdam. 

Marijke de Roover, Do you believe in life after love? Foto's door Gert Jan van Rooij, Courtesy Upstream Gallery Amsterdam. 

Met het gebruik van haar eigen lichaam refereert De Roover niet alleen aan selfiecultuur maar knipoogt ze ook naar feministische videokunstenaars uit de jaren zeventig. Daarnaast weet ze haar feilloze gevoel voor humor en zelfspot in te zetten als artistiek medium en benadrukt ze hiermee zijdelings dat zelfspot in het internettijdperk geen individuele aangelegenheid is, maar kan dienen als vorm van activisme om bestaande structuren bloot te leggen. Met de tentoonstelling do you believe in life after love? slaat De Roover bruggen tussen theoretische debatten en herkenbare popcultuur, de queercommunity en het publiek, en bovenal tussen de traditionele kunstwereld en het internet. Deze werelden gaan niet als vanzelfsprekend in lieve vrede hand in hand maar zoals De Roover laat zien, zijn ze allemaal zo camp als wat. Just like Cher.

De tentoonstelling do you believe in life after love? is nog t/m 5.3.2022 te zien bij de Upstream Gallery in Amsterdam. Voor meer informatie zie de website

Anouk van Amsterdam
is schrijver en kunsthistoricus

Share this Article:
|Back to Top
Gerelateerd | Meest gelezen
Tijdschrift

Koop nu het
nieuwste nummer

Mail naar:
karolien [​at​] metropolism.com
(€9,95 incl verzending)

Neem nu een abonnement op Metropolis M en bespaar 40%!

Abonneer
Metropolis M Tijdschrift over hedendaagse kunst Nr 3 — 2022